Positieve gezondheid in de wijk

Bij Gezond leven hoort ook een beetje dagdromen

Gezond leven en Positieve Gezondheid. Termen die bij ons soms enige jeuk geven. Alsof iemand met een wijzend vingertje tegen je zegt wat wel of niet mag. Het in ieders leven allemaal positief moet zijn. Terwijl wij allemaal snappen dat het leven gewoonweg niet altijd 'leuk en maakbaar' is. In plaats van Positieve Gezondheid spreken wij liever van 'Ervaren Gezondheid'.

Gezondheid was voorheen vooral een thema binnen de zorg, maar nu ook 'hot' in Welzijnsland. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat de nieuwe definitie van Gezondheid vooral gaat over het welzijn van mensen. Over autonomie, het alledaagse leven en verbondenheid. Juist het opbouwwerk heeft hier een grote rol te vervullen.


Een opbouwwerker is in staat om, wars van regels en beleid en met de voeten in de klei, erachter te komen wat er nu wèrkelijk op het spel staat van bewoners. Waarvoor komen zij 's ochtends hun bed uit?  Welke verhalen leven er? Wat verstaan zij onder gezondheid en wat is daarin voor hen belangrijk?

Hoe weersta je dan in de wereld van meten en rapporteren de verleiding om te gaan werken vanuit het beleid van de gemeente, zorgverzekeraars, gezondheidsmonitors of andere 'topdown' gestuurde projecten? En hoezorg je ervoor dat je als opbouwwerker aanvullend en versterkend bent op processen die rondom dit thema al in de wijk gaande zijn? Hoe voorkom je dat je met je goedbedoelde 'health check' bij het buurthuis gaat staan? Of met een bloedsuikermeter bij de cafetaria rond gaat hangen?

Deze kritische vragen leidden ons naar het idee om kritische vrienden in te schakelen. Vrienden, die je in je werk niet altijd bij de hand hebt. En zo werden de 'critical friends' geboren. Kaarten met diverse uitspraken, stellingen en vragen gebaseerd op de principes van community building, waarderend onderzoeken en creatief denken. Als een soort meetlat voor alle acties, interventies en keuzes die je hebt te maken als werker. Wij hebben het kant en klare antwoord hoe je met het thema gezondheid aan de gang gaat ook niet. Iedere interactie levert nu eenmaal iets anders op dan wat je van tevoren bedenkt. En  daarom zou onze boodschap vooral zijn: durf met lef en samen eindeloos te experimenteren. Zaak is wel dat je vervolgens (met bijvoorbeeld een veld dagboek en de critical friends) methodisch structuur aan  brengt in de onvoorspelbaarheid en weerbarstigheid van alledag. Opdat je uiteindelijk organisch de wereld van beleid en leefwereld samenbrengt.

Jetske Schimmel & Marieke Peet
zijn zzp'ers in het sociaal domein en raken  geïnspireerd door alledaagse creativiteit, onverwachte ontmoetingen en perspectief ontwikkeling.